Organizacje związkowe

Organizacja zakładowa, międzyzakładowa, zakładowa organizacja koordynacyjna, organizacja podzakładowa.

Organizacja zakładowa zrzesza pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy.

Organizacją międzyzakładową jest organizacja, która swoim zasięgiem działania obejmuje co najmniej dwóch pracodawców.

Duże organizacje mogą tworzyć, w miarę potrzeby, niższe jednostki organizacyjne Związku. Niższymi jednostkami organizacyjnymi Związku są w szczególności: organizacje wydziałowe, oddziałowe, koła oraz organizacje podzakładowe.

Zakładowa organizacja koordynacyjna powstaje u pracodawcy utworzonego w wyniku połączenia pracodawców objętych dotychczas zakresem działania różnych podstawowych jednostek organizacyjnych Związku. Uchwała KK nr 21/05 określa zasady rejestracji zakładowych organizacji koordynacyjnych NSZZ "Solidarność".

Osoby, które nie mogą zrzeszać się w swoich zakładach pracy, nieobjętych działaniem innej podstawowej jednostki organizacyjnej Związku, mogą tworzyć terenową organizację międzyzakładową przy terenowych strukturach Związku (Uchwała nr 6 XVII KZD ws. zasad tworzenia terenowych organizacji Związku oraz wyboru ich władz wykonawczych).

Organizacja zakładowa lub międzyzakładowa, która w wyniku zmiany struktury pracodawcy utraciła status podstawowej jednostki organizacyjnej Związku, może na wniosek władzy stanowiącej podstawowej jednostki organizacyjnej Związku, której stała się częścią, zostać zarejestrowana - przez właściwy terytorialnie dla niej zarząd regionu - jako organizacja podzakładowa. Uchwała  KK nr 22/04.

Według uchwały  Sądu Najwyższego z dnia 24.04.1996 roku sygn. akt  I PZP 38/95:

1. Zakładową organizacją związkową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) jest tylko taka podstawowa jednostka organizacyjna NSZZ „Solidarność”, która jako jedyna organizacja tego Związku zakresem swojego działania obejmuje cały zakład pracy (art. 3 k. p.)

2. Związek zawodowy działający w zakładzie pracy nie ma obowiązku zmiany swojej struktury organizacyjnej w przypadku przekształceń zakładu pracy; jednakże zakładową organizacją związkową w rozumieniu prawa jest tylko jednostka organizacyjna spełniająca warunek z  pkt. 1.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13.03.1997 roku  mówi, że: „O tym jakie jednostki organizacyjne (zakład pracy) obejmuje działaniem międzyzakładowa organizacja związkowa, rozstrzygają samorządne decyzje organów danego związku zawodowego”

Wyrok Sadu Najwyższego z dnia 10.01.2002 roku mówi, że: ”Międzyzakładową organizacją związkową (art. 34 ustawy z dnia 23 maja 1991r. o związkach zawodowych, jednolity tekst: Dz. U. z 2001 roku Nr 79, poz. 854) jest tylko taka struktura NSZZ „Solidarność”, która zakresem swego działania obejmuje co najmniej dwóch pracodawców w rozumieniu art. 3  k. p.